Birleşik Krallık’ta düzenlenen son yenilenebilir enerji ihalesinde rekor sayıda projeye sözleşme verildi. Hükümet, İngiltere, İskoçya ve Galler genelinde 157 güneş enerjisi projesi dahil olmak üzere çok sayıda yenilenebilir enerji yatırımını destekleme kararı aldı. Karar, ülkenin temiz enerji hedeflerine önemli katkı sağlarken bazı yerel topluluklarda tartışmalara da yol açabilir.
Tüm güneş projeleri daha önce planlama izni almıştı ve önümüzdeki birkaç yıl içinde devreye alınmaları planlanıyor. İhale kapsamında ayrıca çoğunluğu İskoçya’da bulunan 1,3 GW’lık karasal rüzgar projeleri ile sınırlı sayıda gelgit (tidal) enerjisi projesi de desteklendi. Ocak ayında ise açık deniz rüzgarında da rekor kapasite için sözleşmeler açıklanmıştı.
4,9 GW’lık Yeni Güneş Kapasitesi
Son ihaleyle 157 projede toplam 4,9 GW güneş kapasitesi güvence altına alındı. Bu rakam, 2024’teki ihalede sağlanan 3,3 GW’lık kapasitenin üzerine çıktı. Birleşik Krallık’ta güneş enerjisi hâlihazırda yaklaşık 21–24 GW seviyesinde bulunuyor. Hükümet, 2030’a kadar 45–47 GW güneş kapasitesine ulaşmayı, çatı üstü uygulamalarla bu rakamı 54–57 GW’a çıkarmayı hedefliyor.
Geçen yıl güneş enerjisi, Büyük Britanya’nın toplam elektrik üretiminin %6’sından fazlasını karşıladı. Temmuz ayında bazı yarım saatlik dönemlerde bu oran %40’ın üzerine çıktı. Hükümet, 2030’a kadar elektriğin en az %95’inin yenilenebilir ve nükleer gibi “temiz” kaynaklardan sağlanmasını amaçlıyor.
20 Yıllık Fiyat Garantisi
İhale kapsamında güneş projelerine 20 yıl süreyle enflasyona endeksli olarak megavat-saat başına 65 sterlin sabit fiyat garantisi verildi (2024 fiyatlarıyla). Bu rakam, bir önceki ihaledeki 70 sterlin/MWh seviyesinin altında gerçekleşti. Karasal rüzgar projeleri için belirlenen fiyat ise 72 sterlin/MWh oldu.
Bu mekanizma, yatırımcılara gelir güvencesi sağlayarak finansman riskini azaltmayı hedefliyor. Nihai etkinin hane halkı faturalarına nasıl yansıyacağı ise toptan elektrik fiyatları, doğal gaz maliyetleri, şebeke yatırımları ve talep artışı gibi birçok faktöre bağlı olacak.
Destek ve Eleştiriler
Enerji Bakanı Ed Miliband, güneş ve rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesiyle enerji faturalarının kalıcı olarak düşeceğini ve ülkenin fosil yakıt fiyat dalgalanmalarına karşı korunacağını belirtti. Hükümet, yeni bir gaz santrali kurup işletmeye kıyasla güneş ve rüzgar projelerinin daha ucuz olduğunu savunuyor.
Ancak muhalefet temsilcileri, şebeke altyapısının yeterli olmadığını ve toplam maliyetlerin (şebeke ve yedek kapasite dahil) daha yüksek olabileceğini öne sürüyor. Ayrıca bazı yerel topluluklar, özellikle Lincolnshire ve Nottinghamshire sınırındaki West Burton güneş çiftliği gibi büyük ölçekli projelerin kırsal alanlarda “kitlesel endüstrileşmeye” yol açabileceği gerekçesiyle itiraz ediyor.
Yerel Enerji Planı
Hükümet ayrıca “Yerel Güç Planı”nı (Local Power Plan) devreye aldığını duyurdu. Devlete ait Great British Energy şirketi aracılığıyla, toplum temelli enerji projelerine – örneğin kamu binalarına kurulacak güneş panellerine – 1 milyar sterline kadar kaynak ayrılacak. Amaç, toplulukların kendi enerjilerini üretip kontrol edebilmesini sağlamak.
Temiz enerji sektöründeki gelişmeler memnuniyetle karşılansa da, uzmanlar 2030 hedeflerine ulaşılabilmesi için çok sayıda projenin hızla inşa edilip şebekeye bağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
Kaynak: BBC
