Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan Renewable Power Generation Costs in 2025 raporuna göre, yenilenebilir enerji yatırımları 2025 yılında küresel ölçekte yaklaşık 480 milyar dolar tutarında fosil yakıt maliyetinin önüne geçti. Rapor, yeni kurulan yenilenebilir enerji santrallerinin büyük bölümünün fosil yakıtlı santrallerden daha düşük maliyetli elektrik ürettiğini ortaya koyuyor.
IRENA’nın analizine göre, 2025 yılında devreye alınan şebeke ölçekli yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 90’ından fazlası, en düşük maliyetli yeni fosil yakıt alternatifinden daha ucuza elektrik üretti.
Güneş ve rüzgâr maliyet avantajını korudu
Rapora göre güneş enerjisi santrallerinde elektrik üretim maliyeti 2025 yılında da 44 ABD doları/MWh seviyesinde kalırken, kara tipi rüzgâr santrallerinde maliyet yüzde 4 gerileyerek 33 ABD doları/MWh’ye düştü. Deniz üstü (offshore) rüzgâr santrallerinde ise maliyet yüzde 3 azalarak 78 ABD doları/MWh olarak gerçekleşti.
Buna karşılık doğal gaz santrallerinde maliyet baskısı devam etti. ABD’de gaz türbini arzındaki sıkıntılar nedeniyle yeni kombine çevrim santrallerinin yatırım maliyetleri yaklaşık iki katına çıkarken, İtalya, Almanya ve Japonya gibi yüksek doğal gaz fiyatlarına sahip pazarlarda elektrik üretim maliyetleri 100 ABD doları/MWh seviyelerine yaklaştı.
IRENA, Orta Doğu’daki jeopolitik belirsizliklerin de doğal gaz fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürmesinin beklendiğine dikkat çekti.
“Yenilenebilir enerji ekonomik güvence sağlıyor”
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, yenilenebilir enerjinin yalnızca düşük maliyetli elektrik üretmekle kalmadığını, aynı zamanda ülkeleri yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı koruyan stratejik bir unsur haline geldiğini belirtti.
La Camera, fosil yakıtlara bağımlı ülkelerde devreye alınan her yeni megavat yenilenebilir enerji kapasitesinin tüketicileri, işletmeleri ve kamu maliyesini artan enerji maliyetlerinden koruduğunu vurgulayarak, enerji krizlerinin yenilenebilir enerji yatırımlarının dayanıklılık ve rekabet gücü açısından stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.
Enerji krizlerinde ekonomik tampon görevi görüyor
Rapor, 2026 yılının başında Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından yaşanan fiyat artışlarının, mevcut yenilenebilir enerji kapasitesinin ekonomik değerini daha da görünür hale getirdiğini ortaya koydu.
Örneğin Endonezya, Tayland ve Filipinler’de mevcut yenilenebilir enerji santralleri, 2025 yılında yaklaşık 5,7 milyar dolarlık kömür ve doğal gaz ithalatını önledi. Aynı miktardaki elektrik üretiminin, kriz dönemindeki yüksek yakıt fiyatlarıyla hesaplanması durumunda tasarruf tutarı 6,5 milyar dolara ulaşıyor.
En büyük tasarruf Çin’de gerçekleşti
IRENA’nın değerlendirmesine göre, dünya yenilenebilir enerji üretiminin yaklaşık beşte dördünü temsil eden 20 büyük ekonomide, mevcut yenilenebilir enerji santralleri 2025 yılında toplam 377 milyar dolar tutarında fosil yakıt alımını önledi.
Ülkeler bazında en yüksek tasarruf 177 milyar dolar ile Çin’de gerçekleşirken, Çin’i sırasıyla 35 milyar dolar ile ABD, 32 milyar dolar ile Brezilya, 18’er milyar dolar ile Hindistan ve Almanya, 15 milyar dolar ile Japonya izledi. Türkiye yaklaşık 10 milyar ABD doları düzeyinde fosil yakıt maliyetinin önüne geçti. Türkiye; Fransa, İtalya, Kanada, Vietnam, Avustralya, Güney Kore gibi birçok ülkeden daha yüksek tasarruf sağlıyor.
Maliyetlerde düşüş sürüyor, ancak yavaşlayabilir
Rapora göre 2010 yılından bu yana güneş enerjisinde elektrik üretim maliyetleri yüzde 89, yoğunlaştırılmış güneş enerjisinde yüzde 72, kara tipi rüzgârda yüzde 71 ve deniz üstü rüzgârda yüzde 63 geriledi.
Bununla birlikte IRENA, özellikle temiz enerji üretim teknolojilerine yönelik yatırımların yavaşlaması, emtia fiyatlarındaki artışlar ve ticaret politikalarındaki değişimlerin kısa vadede yatırım maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtiyor.
Ajansın projeksiyonlarına göre, tüm bu gelişmelere rağmen yenilenebilir enerji teknolojilerinin maliyetleri 2035 yılına kadar düşmeye devam edecek, ancak önceki döneme kıyasla daha sınırlı bir hızda gerçekleşecek.
Rapora buradan ulaşabilirsiniz.
