Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı Elektrik Piyasası Yıl Ortası Güncellemesi raporuna göre, küresel elektrik talebindeki büyüme 2026 ve 2027 yıllarında hız kazanacak. Sanayi üretimi, elektrikli araçlar, klima kullanımı ve veri merkezlerinden kaynaklanan tüketim artışı, elektrik talebini güçlü şekilde desteklemeye devam edecek. Güneş enerjisi üretiminin de 2026’da rüzgarı geçerek hidroelektrikten sonra ikinci büyük yenilenebilir elektrik kaynağı haline gelmesi bekleniyor.
Rapora göre, küresel elektrik talebi 2025’teki yüzde 3’lük büyümenin ardından 2026’da yüzde 3,6, 2027’de ise yüzde 3,8 artacak. Böylece küresel elektrik tüketiminin 2025’te 28 bin 600 teravatsaatten (TWh) 2027’de 30 bin 700 TWh seviyesine ulaşması bekleniyor.
Doğal gaz krizi maliyetleri artırdı
Raporda, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışında yaşanan aksaklıkların, özellikle Avrupa ve Asya’da doğal gaz fiyatlarını 2022-2023 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelere taşıdığı belirtildi.
Artan doğal gaz maliyetleri nedeniyle bazı Avrupa ve Asya ülkelerinde elektrik üretiminde yeniden kömür kullanımına yönelim görülürken, Kuzey Amerika’dan gelen ilave LNG arzı piyasalardaki sıkışıklığın hafiflemesine katkı sağladı. Aynı dönemde yenilenebilir enerji üretimindeki artışın elektrik arzını çeşitlendirerek enerji güvenliğini güçlendirdiği vurgulandı.
Yenilenebilir enerji 2026’da zirveye çıkacak
Rapora göre yenilenebilir enerji kaynakları, 2026 yılında kömürü geride bırakarak dünyanın en büyük elektrik üretim kaynağı olacak.
Yenilenebilir elektrik üretiminin 2026’da yüzde 8’in üzerinde artması beklenirken, küresel elektrik üretimindeki payının 2025’teki yüzde 33 seviyesinden 2027’de yüzde 37’ye yükselmesi öngörülüyor.
Güneş enerjisi büyümenin lokomotifi olacak
Elektrik üretimindeki büyümenin itici gücü olmaya devam eden güneş enerjisinde güçlü yükselişin sürmesi bekleniyor.
Rapora göre güneş enerjisinden elektrik üretimi 2026’da yaklaşık 600 TWh artarak 2025’teki rekor büyümeyi tekrarlayacak. Böylece güneş enerjisi, 2026 yılında rüzgar enerjisini geride bırakarak hidroelektrikten sonra dünyanın en büyük ikinci yenilenebilir elektrik üretim kaynağı konumuna yükselecek.
Çin ve Hindistan talebi sürüklüyor
Dünyanın en büyük ekonomilerinde elektrik tüketimindeki artışın devam edeceği öngörülüyor.
Çin’de elektrik talebinin üretim faaliyetleri ve elektrikli araç şarj altyapısındaki genişleme sayesinde 2026’da yüzde 5,5 artması beklenirken, Hindistan’da hava koşullarının olumsuz etkilediği 2025’in ardından talep artışının yüzde 7’ye yükselmesi bekleniyor.
ABD ve Avrupa Birliği’nde elektrik talebindeki büyümenin yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kalacağı tahmin edilirken, Pakistan ve Bangladeş gibi LNG ithalatına bağımlı ülkelerde yüksek yakıt maliyetlerinin elektrik tüketimini baskılamaya devam edeceği ifade edildi.
Hava koşulları belirsizlik yaratıyor
Raporda, 2026 yılında beklenenden daha güçlü bir El Niño olayının gerçekleşmesi halinde klima kullanımının artmasıyla elektrik talebinin daha da yükselebileceği uyarısında bulunuldu.
Bununla birlikte El Niño’nun bazı bölgelerde hidroelektrik ve rüzgar üretimini azaltarak diğer üretim kaynaklarına olan ihtiyacı artırabileceği kaydedildi.
Elektrik kaynaklı emisyonlar yatay seyredecek
Küresel elektrik üretiminden kaynaklanan karbondioksit (CO₂) emisyonlarının 2026 yılında yaklaşık yüzde 1 artması, 2027 yılında ise yatay seyretmesi bekleniyor.
Doğal gaz fiyatlarındaki artış kömür santrallerinin üretimini desteklese de yenilenebilir enerji ve nükleer üretimdeki güçlü artışın emisyonların daha fazla yükselmesini engelleyeceği öngörülüyor.
Elektrik fiyatlarında dalgalanma artıyor
Rapora göre LNG fiyat şokunun etkisiyle 2026’nın ikinci çeyreğinde Avrupa Birliği ve Japonya’da spot elektrik fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30’un üzerinde arttı.
ABD’de toptan elektrik fiyatları büyük ölçüde yatay seyrederken, Hindistan’da artış yüzde 10’un altında kaldı.
Öte yandan yenilenebilir enerji üretiminin yaygınlaşmasıyla birlikte bazı piyasalarda negatif elektrik fiyatlarının daha sık görülmeye başladığına dikkat çekilen raporda, bu durumun elektrik sistemlerinde esneklik ihtiyacını artırdığı belirtildi. Batarya depolama sistemleri ve talep tarafı katılımı gibi esneklik çözümlerinin, güvenilir ve verimli elektrik sistemleri için kritik önem taşıdığı vurgulandı.
Rapora buradan ulaşabilirsiniz.
