Küba, son yılların en derin enerji krizlerinden birini yaşarken ülke genelinde sıklaşan elektrik kesintileri ekonomik hayatı ciddi şekilde sekteye uğrattı. Petrol ithalatına yüksek bağımlılık ve eskimiş enerji altyapısı nedeniyle kırılgan hale gelen sistem, özellikle Venezuela’dan gelen petrol akışının kesilmesiyle daha da zorlandı.
Bu tablo, ülkeyi hızla alternatif arayışına itti. Çin ile geliştirilen iş birlikleri kapsamında güneş enerjisi yatırımları son bir yılda belirgin şekilde hız kazandı. Ember verilerine göre Küba, yalnızca son 12 ayda yaklaşık 1 GW güneş enerjisi kapasitesi devreye alarak kendi ölçeğinde dikkat çekici bir dönüşüm sürecine girdi.
Çin’den yapılan panel ve batarya ithalatı katlanarak artarken, 2028’e kadar toplam 2 GW kapasiteye ulaşacak 90’dan fazla güneş santrali kurulması planlanıyor. Halihazırda ülke genelinde onlarca santral devreye alınmış durumda.
Bu yatırımların etkisi enerji karmasında da görülmeye başladı. Yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payı kısa sürede %3 seviyesinden yaklaşık %10’a yükseldi. Hedef ise bu oranı 2030’a kadar en az %24’e çıkarmak.
Ancak tablo tamamen pozitif değil. Küba hâlâ büyük ölçüde fosil yakıtlara bağımlı ve enerji altyapısı ciddi yapısal sorunlar barındırıyor. Güneş enerjisinin kesintili yapısı nedeniyle depolama ihtiyacı artarken, ülkenin yeterli batarya altyapısına henüz sahip olmaması önemli bir risk olarak öne çıkıyor.
En kritik başlık ise finansman. Uzmanlara göre enerji sisteminin dönüşümü için milyarlarca dolarlık yatırım gerekiyor. Ekonomik kriz içindeki Küba’nın bu yükü tek başına taşıması mümkün görünmezken, dış finansman ve uluslararası destek belirleyici olacak.
Jeopolitik açıdan bakıldığında ise Çin’in Küba’daki enerji yatırımları yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda Latin Amerika’daki etki alanını genişleten stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Tüm zorluklara rağmen Küba örneği, enerji arz güvenliği baskısının ülkeleri yenilenebilir kaynaklara yönlendiren en güçlü faktörlerden biri olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
Kaynak: Oksijen
