Dünya genelinde pek çok alanda olduğu gibi enerji sektörü de yoğun bir belirsizlik döneminden geçiyor. Bu durum, politika yapıcılar, iş dünyası liderleri ve yatırımcılar için karar almayı her zamankinden daha zor hale getiriyor. Ancak tüm bu dalgalanmalara rağmen, bugün enerji alanında güvenle işaret edilebilecek bazı net eğilimler var.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, yeni değerlendirme yazısında enerji sektörünü şekillendiren yedi temel eğilimi sıralıyor. Birol’a göre bu eğilimler, belirsizlik çağında önemli birer yol gösterici niteliği taşıyor:
1. Dünya “Elektrik Çağı”na girdi
Petrol ve doğal gaz uzun yıllar boyunca yaygın biçimde kullanılmaya devam edecek olsa da, elektrik talebi toplam enerji talebinin iki katı hızla artıyor.
2. Yenilenebilir enerji büyümeyi sürdürüyor
Ciddi zorluklara rağmen, yenilenebilir enerji kaynakları pek çok ülkede artan elektrik talebinin önemli bir bölümünü karşılıyor. Bunun temel nedeni ise çoğu zaman en rekabetçi seçenek olmaları.
3. Nükleer enerji geri dönüyor
2010’lu yıllarda yaşanan aksaklıkların ardından nükleer enerji yeniden yükselişe geçti. IEA’nın yaklaşık dört yıl önce öngördüğü bu eğilim doğrultusunda, nükleer enerji 2025 yılında tarihteki en yüksek elektrik üretim seviyesine ulaştı.
4. Enerji arz güvenliği riskleri artıyor
Petrol ve doğal gaz arzına yönelik geleneksel risklere artık elektrik arz güvenliği ve kritik mineraller gibi yeni kırılganlık alanları da eklenmiş durumda.
5. Devletler daha aktif rol üstleniyor
Enerji, ekonomik ve ulusal güvenlik meselesi haline geldikçe, hükümetler piyasayı tamamen serbest bırakmak yerine sonuçları şekillendirmek için daha fazla müdahalede bulunuyor.
6. Temel yakıtlar ve teknolojilerde ‘alıcı piyasası’na geçiliyor
Görece bol arz nedeniyle petrol fiyatları baskı altında. Benzer bir durumun yakın zamanda doğal gaz piyasalarında da görülmesi bekleniyor. Ayrıca batarya, güneş paneli ve diğer temiz enerji teknolojilerinde de geniş bir üretim kapasitesi bulunuyor.
7. Küresel enerji dengelerinde yeni aktörler öne çıkıyor
Dünya enerji piyasalarının ağırlık merkezi değişiyor. Hindistan ve Güneydoğu Asya başta olmak üzere; Orta Doğu, Latin Amerika ve Afrika’daki yükselen ekonomiler, küresel enerji dinamiklerini giderek daha fazla şekillendiriyor.
Enerji sektöründeki bu dönüşümün ayrıntıları için Fatih Birol’un kaleme aldığı değerlendirme yazısının tamamı buradan okunabilir.
